Rencana

Selesaikan di mahkamah dulu - Norian Mai berjanji akan bantu siasatan
awam Suhakam

MUKADIMAH
KONTROVERSI Pasukan Polis Diraja Malaysia (PDRM) yang didakwa tidak
membantu melicinkan siasatan awam Suruhanjaya Hak Asasi Manusia
(Suhakam) menjadi isu hangat sejak dua minggu lalu.

Kesungguhan Suhakam untuk menyiasat aduan terhadap PDRM berhubung
kekecohan semasa perhimpunan haram di Jalan Kebun, Klang pada 5 November
lalu seolah-olah menggugat imej polis yang diberi tanggungjawab menjaga
keselamatan negara.

Dalam satu temuramah eksklusif di Bukit Aman semalam, Ketua Polis
Negara, Tan Sri Norian Mai tetap berpegang kepada undang-undang.
Katanya, kejadian di Jalan Kebun, Klang itu berlaku ketika polis
menyuraikan satu perhimpunan haram.

Beliau memberitahu BAHAROM MAHUSIN dan AZIAN ABD AZIZ bahawa tiada
sebuah pasukan polis yang sempurna di dunia ini.

Norian percaya sungguhpun berlaku dari masa ke masa insiden yang tidak
dapat dielakkan, tetapi itu adalah hakikat yang beliau perlu terima
sebagai pegawai tertinggi pasukan polis.

"Memang ada kelemahan di sana sini, memang berlaku kekerasan di sana
sini dalam proses polis menguatkuasakan undang-undang.

"Saya hanya minta satu contoh, berikan saya polis negara mana yang
imejnya tidak terjejas. Bagi saya satu contoh. Bila disebut polis di
mana sahaja di serata dunia, mesti ada cacat cela tetapi ia bukan
keseluruhan pasukan.''

Norian juga ditanya apakah kejayaan pasukan polis yang beliau fikir
orang ramai telah lupa. Beliau menjawab: "Tanyalah orang ramai. Saya
tidak tahu. Saya tidak hendak masuk bakul angkat sendiri.''

MINGGUAN: Apabila Suhakam mengambil keputusan untuk menubuhkan satu
panel siasatan awam bagi menyiasat kejadian yang berlaku semasa
perhimpunan haram parti pembangkang di Jalan Kebun, Klang pada 5
November lalu, apakah pandangan Tan Sri ?

NORIAN: Pada pandangan saya, penubuhan penyiasatan itu adalah dalam
bidang kuasa Suhakam.

Dalam Akta Suhakam itu sendiri memang jelas ada peruntukan bahawa salah
satu daripada peranan yang boleh dimainkan oleh Suhakam ialah membuat
penyelidikan atau siasatan berhubung hal-hal yang berkaitan dengan hak
asasi manusia. Pihak polis tidak memandang penubuhan panel siasatan awam
itu sebagai sesuatu yang negatif atau sesuatu yang tidak sesuai. Ia
adalah dalam bidang kuasa Suhakam.

Sebenarnya saya tidak ada apa-apa masalah.

Siasatan Suhakam itu dimulakan berdasarkan aduan-aduan peserta-peserta
satu perhimpunan haram. Apabila siasatan dimulakan berasaskan kepada
aduan seumpama itu, adakah Tan Sri fikir polis kini diletakkan dalam
keadaan yang serba salah, kerana ia dapat diumpamakan sebagai seorang
pencuri yang mengadu dia disekat oleh polis daripada mencuri?

NORIAN: Yang penting kepada saya ialah di dalam penyiasatan yang
dikendalikan oleh Suhakam, polis mesti diberi peluang untuk membela diri
dan juga peluang untuk didengari. Perlu ada rights to be heard kerana
dalam kes ini seolah-olah pihak polis adalah pihak yang tertuduh.

Hak untuk membela diri ini amat penting diberikan kepada kita bagi
menjelaskan apa yang sebenarnya berlaku. Perlu ditanya apakah asas-asas
undang-undang yang ada pada pihak polis dalam melaksanakan tugas bagi
menyuraikan perhimpunan haram itu.

Pada pandangan pihak polis, perhimpunan itu adalah suatu perhimpunan
yang haram sebab ia tidak mempunyai permit, malah mereka tidak pun
mengemukakan permohonan untuk mengadakan perhimpunan.

Jadi apabila sesuatu perhimpunan itu tidak mempunyai permit, pihak polis
bertanggungjawab untuk menyuraikan perhimpunan yang sedemikian melalui
tatacara-tatacara yang tertentu.

Undang-undang juga memberi polis hak untuk menggunakan kekerasan yang
minimum bagi mencapai maksud menyuraikan perhimpunan tersebut. Hak ini
termasuklah hak menggunakan force.

Maksud saya tindakan pihak polis bergantung kepada keadaan-keadaan yang
wujud pada sesuatu masa. Polis berhak menggunakan kekerasan yang minimum
untuk menyuraikan perhimpunan tersebut. Hak ini adalah hak yang diberi
oleh undang-undang negara kepada kita untuk mengekalkan law and order di
dalam negara kita.

Untuk pemahaman pembaca akhbar kami, boleh Tan Sri ceritakan apa yang
sebenarnya berlaku di Jalan Kebun, Klang pada 5 November lalu?

NORIAN: Saya tidak mahu menyentuh tentang perkara itu kerana ia telah
banyak dilaporkan di dalam akhbar. Ini adalah fakta yang pada tanggapan
saya telahpun diketahui umum.

Adakah benar tuduhan yang mengatakan pihak polis menggunakan kekerasan
semasa perhimpunan haram itu?

NORIAN: Sebagaimana yang saya jelaskan tadi memang kita menggunakan
minimum force bagi mencapai maksud menyuraikan perhimpunan haram itu.
Ini satu fakta dan saya tidak nafikan bahawa kita telah menggunakan
kekerasan.

Kita telah menembak gas pemedih mata, kita telah menembak dengan water
cannon. Kita sudah habis ruang untuk memberi amaran dan semua prosedur
kita telah ikuti. Akhir sekali kita menggunakan kekerasan bagi
menyuraikan perhimpunan itu dan ini adalah tanggungjawab yang diletakkan
pada kita.

Apa yang orang ramai mungkin tidak faham ialah mereka melihat bahawa
kekerasan itu sebagai cara pertama polis, bukan cara terakhir?

NORIAN: Undang-undang dan prosedur polis telah menjelaskan bahawa
apabila kita berdepan dengan satu perhimpunan awam dan perhimpunan tanpa
permit kita mengharapkan mereka bersurai dengan aman.

Dan kalau mereka bersurai pada peringkat itu, mereka mengikut arahan
tanpa melakukan sebarang kesalahan. Hanya apabila mereka kekal berhimpun
atau tidak mengikut arahan baru kita mengambil tindakan-tindakan yang
tertentu.

Kita ada Standing Operational Procedure (SOP) yang khusus bagaimana kita
mengendalikan keadaan apabila mereka tidak mahu bersurai. Jadi kalau
dikatakan bahawa polis terus saja menggunakan kekerasan, itu adalah
tidak benar.

Kalau kita tengok kenyataan-kenyataan yang dikeluarkan di akhbar-akhbar
yang diberi oleh saksi-saksi penyiasatan Suhakam, mereka sendiri turut
menyatakan bahawa mereka telah diberi amaran sebagaimana yang saya
jelaskan tadi.

Dalam isu perhimpunan haram ini ada dua pandangan. Kumpulan yang membuat
perhimpunan itu merasakan ia adalah hak asasi mereka untuk berhimpun,
bercakap dan sebagainya. Polis pula diperuntukkan undang-undang untuk
mencegah perhimpunan haram diadakan. Ada pertembungan, satu kumpulan
orang mengatakan itu adalah hak mereka dan polis pula menjalankan
tugasnya. Apabila ini berlaku, apa pandangan Tan Sri?

NORIAN: Saya fikir perkara itu bukanlah satu isu yang boleh kita pandang
daripada pelbagai sudut. Sebab undang-undang jelas mengatakan bahawa
dalam keadaan-keadaan begini, perhimpunan memerlukan permit. Akta Polis
jelas menyatakan bahawa perhimpunan lebih lima orang memerlukan permit.

Kalau kumpulan ini berpendapat mereka ada hak untuk berhimpun dengan
bebas, mereka boleh merujuk kepada undang-undang. Dan kalau
undang-undang ini diubah misalnya, katakan pada masa hadapan
undang-undang ini diubah, maka keadaan, pandangan dan pendirian polis
dalam menjalankan penguatkuasaan juga akan berubah.

Tetapi pada hari ini itulah undang-undang yang jelas berhubung dengan
soal mengadakan perhimpunan awam.

Jadi pasukan polis hanya akan bertindak berdasarkan peruntukan
undang-undang?

NORIAN: Semestinya. Kalau tidak buat apa ada undang-undang.

Salah satu masalah pada masa sekarang ialah terdapat kecenderungan dari
masa ke masa untuk kumpulan tertentu mengingati sesuatu peristiwa, orang
keluar dari penjara dan sebagainya. Ertinya pasukan polis kini berada
dalam keadaan yang sukar berbanding dengan empat atau lima tahun lepas.

Apa yang Tan Sri hendak buat dalam menangani kecenderungan ini? Adakah
Tan Sri hendak katakan kepada mereka ini supaya jangan buat demonstrasi?

NORIAN: Sebagai pengamal atau penegak undang-undang tentulah kita
meminta pihak-pihak yang terlibat mematuhi undang-undang negara. Pihak
polis akan terus berpendirian yang sama iaitu tanggungjawab bagi
mendaulatkan undang-undang berkaitan dengan polis ini adalah dalam
bidang tugas kita.

Kita akan terus melaksanakan tanggungjawab ini. Sama ada perubahan perlu
berlaku, sama ada undang-undang perhimpunan baru perlu diwujudkan, itu
di luar bidang kuasa pihak polis.

Bergantung kepada kerajaan dan masyarakat untuk menentukan apa
undang-undang yang perlu dibuat tetapi mana-mana undang-undang yang
telah didaulatkan dan telah ada, polis akan melaksanakan tanpa
ragu-ragu.

Adakah Tan Sri mempunyai sebarang cadangan supaya kerajaan membuat
undang-undang baru mengenai perkara ini supaya perhimpunan-perhimpunan
haram tidak diadakan lagi?

NORIAN: Ini bukan bidang saya. Kita ada sistem perundangan yang jelas.
Itu terpulanglah kepada pihak-pihak yang berkenaan.

Saya ingin bertanya mengenai sentimen kumpulan yang berdemonstrasi.
Kepada mereka, polis ini musuh mereka. Apa pendapat Tan Sri mengenai
perkara ini?

NORIAN: Mereka menganggap polis musuh? Saya tidak mengamalkan sikap yang
demikian.

Adakah Tan Sri hendak katakan kepada kumpulan ini bahawa apa yang mereka
rasa itu bukan menjadi pendirian pihak polis dan pihak polis tidak
menganggap mereka musuh?

NORIAN: Saya berkali-kali menegaskan bukan sahaja kepada orang-orang
saya tetapi juga kepada masyarakat umum bahawa kita seberapa boleh
ingin melaksanakan tugas dan tanggungjawab kita secara profesional
dengan mengetepikan soal sentimen, emosi dan sebagainya.

Dan dalam setiap tindakan-tindakan itu, kita mesti tunduk kepada
kedaulatan undang-undang dan juga peraturan-peraturan yang ada. Itulah
asas bagaimana kita bertindak.

Saya tidak menafikan di sana sini berlaku sesuatu di luar batasan itu
tetapi itu adalah perkara yang tidak diluluskan oleh pucuk pimpinan
PDRM. Asas bekerja polis sudah jelas. Ia mesti berlandaskan
undang-undang, di situlah kita mesti tunduk.

Berbalik kepada siasatan awam Suhakam, adakah Tan Sri fikir siasatan itu
akan membawa imej negatif kepada pasukan polis?

NORIAN: Setakat ini saya tidak menafikan bahawa sedikit sebanyak
penyiasatan itu telah meninggalkan kesan yang negatif kepada PDRM.
Berita-berita yang ditulis, misalnya keterangan saksi-saksi yang diberi
dalam penyiasatan itu telah disiarkan dalam akhbar-akhbar, ada yang
menyatakan dia dipukul oleh polis, dia ditembak air dan sebagainya.

Malangnya, keterangan-keterangan yang diberikan oleh saksi-saksi itu
tidak pula diikuti dengan penjelasan tentang bagaimana peristiwa di
Jalan Kebun, Klang itu berlaku.

Tidak dijelaskan bahawa kejadian itu berlaku dalam satu perhimpunan yang
haram. Tidak dijelaskan bahawa ia berlaku ketika polis menjalankan
kuasa-kuasa untuk menyuraikan perhimpunan tersebut.

Keterangan-keterangan itu menjadi semacam suatu cerita yang terasing dan
kerana itu bagi pembaca biasa, mereka akan mendapat gambaran "Oh!
Beginilah perbuatan polis. Kasar.''

Inilah yang meninggalkan kesan negatif setakat ini.

Penyiasatan Suhakam juga setakat ini belum lagi memberi peluang kepada
pihak polis mempertahankan, membela diri dan menjelaskan keadaan-keadaan
yang wujud pada masa itu.

Jadi gambaran sebenar belum keluar?

NORIAN: Setakat ini hanya beberapa orang saksi atau pengadu yang memberi
keterangan kepada Suhakam.

Saya juga bimbang kalau keadaan ini berterusan, anggota-anggota polis
pada masa hadapan berasa ragu-ragu apakah mereka ini akan dilindungi
undang-undang ketika menjalankan tugas.

Ini kerana mereka terdedah kepada kemungkinan mereka akan disoal bukan
sahaja di mahkamah, mereka juga disoal dalam panel penyiasatan semacam
ini.

Jadi memang ada kebimbangan ini kecuali kita dapat menjelaskan keadaan
sebenar dalam proses kita membela diri. Malangnya setakat ini prosedur
bagaimana pihak polis hendak membela diri belum ada lagi dan belum
jelas.

Prosedur itu belum diberi oleh Suhakam?

NORIAN: Setahu saya Suhakam belum lagi menyediakan prosedur itu. Mungkin
apabila polis dipanggil, kita akan berpeluang menjelaskan kedudukan
kita.

Pasukan polis bertanggungjawab menjaga keamanan dan menguatkuasakan
undang-undang. Dalam kes di Jalan Kebun, Klang, polis cuma menghalang
satu perhimpunan haram daripada diadakan. Dalam usaha untuk pastikan
undang-undang dipatuhi ada pihak yang menuduh polis bertindak liar,
jahat dan sebagainya. Apa perasaan Tan Sri?

NORIAN: Perasaan saya tidak begitu penting. Tadi saya telah menjelaskan
bahawa memang ada kekerasan minimum digunakan dalam peristiwa di Jalan
Kebun itu tetapi kekerasan yang kita gunakan itu adalah yang dibenarkan
oleh undang-undang dan peraturan.

Ini adalah kekasaran pada peringkat yang minimum bagi mencapai maksud
pelaksanaan tugas polis.

Saya berkali-kali mengingatkan pegawai-pegawai dan anggota-anggota
supaya melaksanakan tugas tanpa emosi kerana dengan cara itu tindakan
mereka akan lebih profesional.

Dalam peristiwa di Klang, apa yang mereka buat adalah mengikut
peraturan-peraturan SOP. Walaupun begitu ia tidak menghalang atau
menafikan hak mana-mana pihak untuk membuat aduan. Setakat ini kita
telah menerima beberapa aduan dan kita menjalankan siasatan terhadap
aduan-aduan itu.

Kalau didapati ada perlanggaran peraturan atau undang-undang oleh
anggota polis misalnya mereka menggunakan kekasaran yang berlebihan dan
sebagainya, tindakan akan diambil sama ada melalui mahkamah jika kes itu
serius dan cukup buktinya ataupun tindakan disiplin di dalam pasukan.

Adakah Tan Sri fikir peserta-peserta perhimpunan haram di Jalan Kebun,
Klang itu menggunakan Suhakam untuk memburuk-burukkan imej polis?

NORIAN: Saya fikir Suhakam dan ahli-ahli Suhakam terdiri daripada
golongan yang berpengalaman dan matang. Mereka ini pada pandangan saya
mempunyai pendirian jelas dalam sesuatu hal dan tidak mungkin
terpengaruh dengan mana-mana pihak. Kewibawaan mereka tidak diragukan
sama sekali.

Apa yang ternampak apabila Suhakam bertindak mengadakan satu siasatan
awam berdasarkan kepada aduan orang yang mengadakan perhimpunan haram
seolah-olah Suhakam menyebelahi pihak tertentu?

NORIAN: Saya tidak fikir begitu, sebab sepanjang yang saya tahu
penyiasatan Suhakam ini belum selesai. Ia baru bermula. Saya tidak mahu
membuat sebarang kesimpulan pada peringkat ini.

Dari segi persediaan PDRM untuk memberi keterangan kepada Suhakam,
apakah bantuan yang polis boleh berikan?

NORIAN: Dalam hal ini Suhakam mempunyai peruntukan di dalam aktanya yang
membolehkan ia memanggil mana-mana pihak memberi keterangan. Dan kalau
dipanggil, rasa saya peruntukan itu telah jelas. Kalau dipanggil
semestinya pegawai, bukan anggota polis.

Di sinilah ada sedikit pandangan yang saya anggap penting sebab kalau
keadaan demikian wujud, maknanya kalau pegawai-pegawai saya dipanggil
beri keterangan, mereka juga berkemungkinan akan dipanggil memberi
keterangan di mahkamah mengenai satu hal yang sama.

Suhakam panggil polis beri keterangan kepada Suhakam, mahkamah panggil
beri keterangan di mahkamah. Mahkamah mempunyai kuasa-kuasa bagi
menjatuhkan hukum, membuat keputusan bersalah atau tidak dan kalau
berlaku kontradiksi atau berbeza keterangan di kedua-dua sidang Suhakam
dan mahkamah, pegawai saya juga terdedah kepada pendakwaan.

Dalam konteks ini, saya berpendapat biarlah pegawai saya beri keterangan
di mahkamah dulu, kemudian baru beri keterangan dalam penyiasatan
Suhakam.

Kerana mungkin akan wujud keadaan di mana pengadu dalam panel
penyiasatan Suhakam itu akan dihukum di mahkamah kemudiannya apabila
mereka didakwa di mahkamah oleh pihak polis. Setakat ini berkemungkinan
besar separuh daripada mereka yang ditangkap di Jalan Kebun, Klang pada
5 November lalu akan didakwa di mahkamah.

Apa yang berlaku sekarang ialah penyiasatan Suhakam sudah berjalan.
Beberapa orang daripada pengadu yang beri keterangan kepada Suhakam,
esok mereka pergi ke mahkamah sebagai tertuduh dan kalau mereka ini
kemudiannya dihukum, situasi akan jadi janggal.

Adakah suasana telah kelam kabut?

NORIAN: Saya tidak kata kelam kabut tetapi itulah situasi yang mungkin
timbul. Inilah kemungkinan-kemungkinan yang berlaku dari segi orang yang
membuat aduan kepada Suhakam.

Dari segi pegawai polis, saya telah jelaskan tadi, dia mungkin panggil
memberi keterangan kepada Suhakam, selepas itu, dia terpaksa pergi ke
mahkamah memberi keterangan yang sama.

Maknanya Tan Sri tidak akan benarkan pegawai polis memberi keterangan
kepada Suhakam?

NORIAN: Suhakam ada peruntukan undang-undang yang boleh memanggil
mana-mana orang untuk menjadi saksi. Soal saya nak benar tak benar tidak
timbul kerana undang-undang kata Suhakam boleh panggil. Sama ada saya
suka atau tak suka itu bukan isu. Saya tidak boleh tahan pegawai saya
dan kata anda tidak boleh pergi beri keterangan. Suhakam ada hak untuk
memanggil

Tetapi Tan Sri cenderung untuk percaya bahawa mahkamah biasa perlu
diberi keutamaan dalam kes ini?

NORIAN: Ya, selesaikan dahulu di mahkamah biasa. Kalau Suhakam memanggil
untuk membuat siasatan sendiri, eloklah selepas kes di mahkamah. Jadi,
satu-satulah. Itu pandangan peribadi saya.

Kalau demonstrasi haram diadakan pada tiap-tiap hari, adakah tiap-tiap
hari Suhakam perlu adakan penyiasatan awam?

NORIAN: Itu saudara kena tanya Suhakam.

Ahli Suhakam seperti Tan Sri Harun Hashim berkata bahawa siasatan
Suhakam terhadap cara-cara polis bertindak di Jalan Kebun, Klang "bukan
bermotif mahu menganiayai polis.'' Tujuan siasatan itu sebenarnya
bertujuan memastikan sama ada hak asasi manusia telah dicabuli atau
sebaliknya. Apakah Tan Sri bersetuju dengan pandangan ini atau Tan Sri
ada idea lain?

NORIAN: Yang pertama bahawa siasatan itu bukan bermotif menganiayai
polis, itu OK. Saya jawab senang saja, alhamdulillah. Kalau bukan itu
motifnya, baguslah.

Kemudian saudara kata tujuan penyiasatan awam Suhakam ialah untuk
memastikan sama ada hak asasi manusia telah dicabuli atau sebaliknya.

Soal ini pada pandangan saya sudah tidak timbul sebab perhimpunan di
Jalan Kebun, Klang adalah perhimpunan haram. Saya tidak melihat langkah
polis menyuraikan satu perhimpunan haram yang melanggar undang-undang
negara dalam konteks pencabulan hak asasi manusia.

Saya tidak fikir kumpulan yang mengadu kepada Suhakam itu bersetuju
dengan pandangan Tan Sri?

NORIAN: Itu masalah merekalah. Ia sama juga dengan contoh yang saudara
beri dalam soalan saudara pada awal tadi mengenai pencuri yang mengadu
dia disekat oleh polis daripada mencuri.

Saya menahan dia dalam melaksanakan bidang tugas saya padahal perbuatan
saya menahan itu adalah menceroboh kebebasan dia bergerak. Bagaimanapun
saya juga ada hak di bawah undang-undang untuk bertindak menahannya.
Samalah keadaan itu dengan perhimpunan haram.